Các giả thuyết người Việt có nguồn gốc từ phía Bắc di cư xuống Việt Nam

Các giả thuyết người Việt có nguồn gốc từ phía Bắc di cư xuống Việt Nam
DocumentObject.png

Xin quyền tác giả

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Enim integer varius faucibus tellus.

Gửi yêu cầu

Các giả thuyết người Việt có nguồn gốc từ phía Bắc di cư xuống Việt Nam

Thuyết người Việt có nguồn gốc từ phía Bắc di cư xuống Việt Nam là thuyết có ảnh hưởng sâu rộng nhất về nguồn gốc người Việt.

Thuyết này được chia thành hai hướng diễn giải khác nhau: người Việt có nguồn gốc từ người di cư theo hướng Tây Tạng rồi xuống tới Việt Nam, hay người Việt có nguồn gốc từ người Trung Quốc. Giải mã thuyết người Việt có nguồn gốc từ Trung Quốc Người Việt có nguồn gốc từ Tây Tạng Thuyết người Việt có nguồn gốc từ Tây Tạng được khởi xướng bởi học giả người Pháp là Étienne Aymonier.

Năm 1904, trong cuốn Le Cambodge xuất bản tại Paris, Étienne Aymonier đề xuất giả thuyết: “Tổ tiên những người ngôn ngữ Môn-Khmer bắt nguồn từ những sườn núi phía nam Tây Tạng rồi di chuyển về phương nam theo hai hướng, hướng tây nam sinh ra người Munda ở Ấn Độ, hướng đông nam sinh ra các tộc Môn-Khmer ở Đông Dương.”

Thuyết người Việt có nguồn gốc từ Tây Tạng bắt nguồn từ học giả này, sau đó đã ảnh hưởng tới nhiều học giả Việt Nam, trong đó bao gồm các học giả tiêu biểu như Bình Nguyên Lộc, Kim Định, Trần Trọng Kim. Học giả Trần Trọng Kim, trong tác phẩm Việt Nam Sử Lược của mình, đã thể hiện sự đồng thuận với thuyết nguồn gốc người Việt từ Tây Tạng của Étienne Aymonier.

Cụ thể ông viết trong sách của mình như sau: ‘‘Theo ý kiến những nhà nghiên cứu Pháp thì người Việt Nam và người Thái đều ở miền núi Tây Tạng xuống. Người Việt Nam theo sông Hồng Hà lần xuống phía Đông Nam, lập ra nước Việt Nam ta bây giờ; còn người Thái thì theo sông Mê Kông xuống, lập ra nước Tiêm La (tức là Thái Lan) và nước Lào. Lại có nhiều người Tàu và người Việt Nam nói rằng nguyên khi xưa đất nước Tàu có giống Tam Miêu ở, sau có giống Hán tộc (tức là người Tàu bây giờ) ở phía Tây Bắc đến đánh đuổi người Tam Miêu đi, chiếm giữ lấy vùng sông Hoàng Hà lập ra nước Tàu rồi dần dần xuống miền Nam. Người Tam Miêu phải lẩn núp vào rừng hay là xuống ở miền Việt Nam ta bây giờ’’.

Thuyết này còn ảnh hưởng tới cả linh mục, sử gia Lương Kim Định, một nhà nghiên cứu lịch sử và văn hóa Việt nổi tiếng, ông đã nghiên cứu và đề xuất giả thuyết về nguồn gốc của người Việt theo hướng di cư từ phía Bắc xuống.

Hướng nghiên cứu của ông đã lập ra một trường phái được gọi là phái Kim Định. Thuyết của Kim Định có thể được tóm tắt như sau: Bách Việt hay Viêm Việt, gồm các nhóm là Âu Việt (Miến Điện, Thái, và Lào), Miêu Việt (Mèo, Mán), và Lạc Việt (Việt Nam và Mường). Người Bách Việt tiến vào lục địa Đông Á từ phía Tây, dọc theo sông Dương Tử, di cư lên phía Bắc tại vùng đồng bằng Hoàng Hà rồi mở rộng xuống phía Nam. Bách Việt phát triển nông nghiệp lúa nước, tổ chức xã hội phát triển và quy củ. Nền văn hóa có trình độ cao mà họ tạo nên được ông gọi là nền văn hóa Việt Nho.

Sau đó người Hoa từ phương Tây tới sau, đã cưỡng đoạt đất đai của chủng Bách Việt, sáp nhập nền văn hóa Việt Nho làm thành văn hóa Trung Hoa. Bình Nguyên Lộc cũng chịu ảnh hưởng của thuyết nguồn gốc từ Tây Tạng, nhưng ông có tiến bộ hơn các học giả Trần Trọng Kim và Lương Kim Định, có sự khảo sát qua chỉ số sọ người, đây là một môn khoa học có độ chính xác khá cao, ông đã kết hợp cả với ngôn ngữ và văn hóa để đề ra một giả thuyết khá thú vị về nguồn gốc của người Việt.

Thuyết này có thể tóm tắt lại cơ bản như sau: Nhân loại có chủng gọi là chủng Mã Lai, có gốc ở vùng Himalaya. Khoảng 6000 năm trước, thì một bộ phận di cư qua Hoa Nam, gọi là Mã Lai Hoa Nam, tới khoảng 5000 năm trước, thì một bộ phận di cư qua Hoa Bắc, gọi là Mã Lai Hoa Bắc.  Chủng Mã Lai Hoa Bắc bị chủng Hoa Hạ đánh bại, phải di cư đi khắp nơi, được Bình Nguyên Lộc gọi là cuộc di dân Mã Lai Đợt I, nhóm này chạy xuống phía nam, nơi đã có Mã Lai Hoa Nam ở, phần chạy về phía đông, qua Triều Tiên, Nhật Bản, rồi một số đi đường biển xuống tận Bắc bộ và Trung bộ. Người bản địa đã bị áp đảo bởi người Mã Lai đợt I đến, dần biến mất, nên Bắc Bộ chỉ còn người Mã Lai đợt I.

Tới khoảng 2500 năm cách nay, thì do sự mở rộng lãnh thổ về phía Nam của chúng Hoa Hạ, người Mã Lai Hoa Nam lại di cư về phía Nam, được Bình Nguyên Lộc gọi là cuộc di dân Mã Lai Đợt II, cuộc di cư này theo BNL đã làm dân cư Bắc Bộ tăng đột ngột. Cả Mã Lai đợt I và Mã Lai đợt II đều không lai Hoa đáng kể, vì khi thua Hoa phải bỏ chạy thì chưa hề chung sống lâu dài với Hoa. Do đó, trước thời Bắc thuộc, cư dân Bắc bộ gần như thuần chủng Mã Lai. Trong thời Bắc thuộc, hay kể từ thời Ngô Quyền đến nay không có dịp nào cho người Tàu pha trộn máu họ vào máu ta cách lớn lao, nên chúng ta vẫn cơ bản là chủng Mã Lai. Thuyết người Việt có nguồn gốc từ Trung Quốc.

1. Thuyết người Việt có nguồn gốc từ các quốc gia thời Chiến Quốc của Trung Quốc di cư xuống

Thuyết người Việt có nguồn gốc từ người nước Việt thời Chiến Quốc di cư xuống được khởi xướng đầu tiên bởi Edouard Chavannes, khi trong phần cước chú tập 4 của bản dịch 5 tập cuốn Sử Ký của Tư Mã Thiên, Ernest Leroux xuất bản năm 1901, ông cho rằng “chủng tộc An Nam” là hậu duệ của cư dân nước Việt tại vùng Chiết Giang ngày nay.

Sau đó, theo Chavannes, có nhiều chính thể hình thành từ những “mảnh vỡ” của nước Việt, như Nam Việt ở khu vực ngày nay là Quảng Đông, Mân Việt ở tỉnh Phúc Kiến ngày nay, và Việt Đông Hải ở tỉnh Chiết Giang ngày nay. Đây là nguồn gốc của thuyết người Việt có nguồn gốc từ người nước Việt của Trung Quốc di cư xuống. Với cảm hứng từ giả thuyết của Edouard Chavannes, học giả L. Aurousseau vào khoảng đầu TK 20, đã khai thác thư tịch Trung Hoa, triển khai thêm để đưa ra giả thuyết rằng: “Người Việt Nam trước ở Trung Hoa rồi mới di cư qua miền Bắc Việt Nam. Nước Sở thuộc giòng Bách Việt, lãnh thổ bao gồm 2 tỉnh Hồ Bắc và Hồ Nam ngày nay, xuất hiện trước thế kỷ thứ XI trước CN.

Ðến thế kỷ thứ IX trước CN, một ngành nước Sở di cư về phía Nam, dọc theo sông Dương Tử, định cư ở Chiết Giang, thành lập nước Việt (Việt Vương Câu Tiễn) vào thế kỷ thứ VI trước CN. Năm 333 trước CN, nước Sở đánh bại nước Việt, người Việt chạy về phương Nam theo bốn nhóm: Nhóm Ðông Âu hay là Việt Ðông ở miền Ôn Châu (Chiết Giang). Mân Việt ở Phúc Kiến. Nam Việt ở Quảng Ðông, Quảng Tây. Lạc Việt ở phía Nam Quảng Tây và miền Bắc Việt Nam. Các nhóm kể trên bị Hán hóa, chỉ còn lại nhóm Lạc Việt là tồn tại…” “Những chúa dẫn các dân Việt di cư xuống miền Nam Quảng Tây và đến tận Bắc kỳ ngày nay về thế kỷ thứ IV và thứ III trước Gia tô là cùng một dòng họ với các vua Việt đến định cư ở Ôn Châu, Phúc Châu và Quảng Ðông vậy.” ”Vậy thời ta có đủ chứng cớ mà nói quyết rằng người An Nam ngày nay là dòng dõi trực tiếp của người nước Việt bị diệt năm 333, và tiên tổ ngàn xưa, về thế kỷ thứ VI trước Gia tô, đã ở miền tỉnh Chiết Giang nước Tàu ngày nay, vào khoảng lưu vực con sông cùng tên ấy”. Học giả Đào Duy Anh cũng thể hiện sự đồng thuận với thuyết người Việt có nguồn gốc từ Trung Hoa, theo đó ông đề xuất người Việt có nguồn gốc từ người Lạc Việt tại vùng Giang Nam, có vật tổ là con chim Lạc, hằng năm theo gió mùa, họ đi theo đường biển di cư sang miền Bắc Việt Nam. “Những chim hậu điểu ấy, ta thấy khắc trên trống đồng chính là tô tem (vật tổ) của những chủ nhân của trống đồng ấy, tức là người Lạc Việt” .  “Cái hình thuyền với các thủy thủ kỳ hình quái trạng chạm trên mặt trống đồng Ngọc Lũ là tiêu biểu cho những con thuyên chở tổ tiên họ (tức người Lạc Việt) từ bờ biển Giang Nam đến miền quê hương mới (tức miền Bắc Việt Nam) cũng như những con chim bay và chim đậu chạm ở mặt trống đồng chính là hình chim Lạc vật tổ.” Các thuyết về việc người Việt có nguồn gốc từ Trung Quốc

2.Thuyết người Việt có nguồn gốc từ người Trung Quốc di cư xuống

Giáo sư Nguyễn Phương của Đại học Văn Khoa Sài Gòn (chế độ cũ), với tác phẩm “Việt Nam thời khai sinh” (Viện Ðại Học Huế – 1965), đã đề ra thuyết cho rằng người Việt chỉ là một bộ phận người Trung Hoa hết đợt nọ tới đợt kia sang cai trị người bản địa, khi hoàn cảnh thuận lợi lập nên nước có tên là Việt Nam.

3. Thuyết người Việt từ phía Nam di lên và di ngược lại về Việt Nam

Thuyết này xuất hiện vào những năm đầu của thế kỷ 21, muộn hơn các thuyết đã có về nguồn gốc người Việt, trong bối cảnh bắt đầu có những nghiên cứu di truyền được tiến hành và công bố, như công trình của J. Y. Chu về đa dạng di truyền của người Trung Quốc. Nhóm Tư Tưởng với sự chủ trì của Giáo sư Cung Đình Thanh đã nghiên cứu và đề xuất giả thuyết hai chiều về nguồn gốc người Việt dựa trên di truyền, khảo cổ và hiện tượng băng hà – gian băng.

Trong sách “Tìm về nguồn gốc văn minh Việt Nam dưới ánh sáng mới của khoa học”, chương 8, Gs. Cung Đình Thanh đã đề xuất như sau về nguồn gốc người Việt: ‘‘Khi nước biển đã đến thời kỳ Flandrian, phù hợp với giai đoạn giãn băng cuối cùng vào khoảng 18.000 năm trước đây, cho đến lúc đồng bằng sông Hồng bắt đầu bị đe doạ thì người cổ Vĩnh Phú một phần di cư lên bám trụ ở vùng Tây Bắc và vùng các hang động cao ở Hòa Bình, phần khác, lớp có óc phiêu lưu hơn đã đi lên phía Bắc qua hai ngả, một ngả đi qua Vân Nam đến Tứ Xuyên, Quế Châu, Thiểm Tây, một ngả đi theo ven biển phía Đông lên đến Chiết Giang, Giang Đông, Sơn Đông và gặp những vùng đất tốt mới, những môi trường thuận lợi, họ đã ở lại sinh sống, phát triển và từng nhóm họ đã tạo lập ra những nước nhỏ mới.

Về sau chính những nước nhỏ nầy, khoảng 3.000 nươc, đã qui tụ lại để trở thành những nước lớn, sẽ tham dự vào việc tranh giành quyền làm chủ đất Trung Nguyên ở thời Xuân Thu, Chiến Quốc (770 – 221 trước Kỷ Nguyên). Khi nước biển bắt đầu rút và đồng bằng Vĩnh Phú từng bước bắt đầu được tái lập vào khoảng từ 6.000 năm trở lại đây, thì lại thấy có sự hội tụ những người trở lại đồng bằng đó. Đó là bắt đầu của văn hoá Phùng Nguyên, cũng là thời đại đồng thau và thời kỳ thành lập ra nhà nước Văn Lang của Vua Hùng…

Khi người Hoa Hán thống nhất đại lục dưới triều Tần, Hán khiến những người gốc Bách Việt không chịu đồng hoá phải rời bỏ Trung Nguyên. Bằng cớ nữa là có dấu ấn văn hoá phương Bắc góp phần xây dựng lên văn hoá Phùng Nguyên và nhà nước Văn Lang vậy. Đó là chưa kể đến cách đối xử kỳ thị của các chính quyền Hoa Hán từ đời Tần về sau đối với dân bản địa gốc Hòa Bình.’’ Là thuyết dựa trên các nghiên cứu khoa học di truyền có độ chính xác cao được công bố vào thời điểm đó, nên đây là một luồng gió mới thổi vào mảnh đất nghiên cứu về nguồn gốc của người Việt.

4. Các thuyết của các nhà khảo cổ Việt Nam trong nửa sau của thế kỷ trước

Các nhà nghiên cứu khảo cổ Việt Nam đã dựa vào tỷ lệ xương sọ để xác định những chủng người từng sống tại vùng miền Bắc Việt Nam ngày nay, từ đó đưa ra những giả thuyết về nguồn gốc của người Việt để giải thích sự khác biệt về xương sọ trong từng thời kỳ. Sọ người của ngành khảo cổ Việt Nam được thu thập từ thời Pháp thuộc, tới khi giành lại được độc lập, thì khảo cổ học đã thu thập được tổng cộng 70 sọ người.

Trong tổng số 70 sọ, có 38 sọ được xếp vào thời kỳ đồ đá, các nhà khoa học Pháp và sau đó là Việt Nam đã phân loại các sọ này ra thành các chủng Malanesian, Indonesian, Australoid hay Nam Á. Còn 32 sọ được xếp vào thời kỳ đồng – sắt, đa số lại thuộc chủng Mongoloid. Sự khác biệt trong nhân chủng của hai giai đoạn này đã tạo ra những quan điểm trái chiều trong các nhà nghiên cứu khảo cổ Việt Nam về nguồn gốc của người Việt:

– Tác giả Trần Quốc Vượng và Hà Văn Tấn đã cho rằng nguồn gốc người Việt là quá trình Mongoloid hóa các sắc dân Hắc chủng. (Trần Quốc Vượng & Hà Văn Tấn – Sơ yếu khảo cổ học nguyên thủy Việt Nam – Hà Nội 1963)

– Tác giả Phạm Huy Thông cho rằng đúng là có sự Mongoloid hóa trong sự hình thành người Việt, nhưng sự da vàng hóa này không nhất thiết được hiểu là Hán hóa mà là Mường hóa, Tày Thái hóa. (Phạm Huy Thông, KCH 1&2 – 1983)

– Nguyễn Ðình Khoa cho rằng nguồn gốc dân tộc Việt Nam là sự hòa đồng của các dân có nguồn gốc bản địa. (Nguyễn Ðình Khoa – Các dân tộc ở miền Bắc Việt Nam – Hà Nội 1976)

– Nguyễn Khắc Ngữ cho rằng Mongoloid là giống Mông Cổ (Mongol) ở phía Bắc nước Trung Hoa, nên kết luận của ông đưa ra là: nguồn gốc người Việt trước hết là các giống Malanesian, Indonesian, Australoid từ các hải đảo Thái Bình Dương vào. Dần dần những sắc dân này bị Mongoloid hóa mà ông khẳng định là Hán hóa từ phương Bắc xuống, hình thành nên tổ tiên người Việt (trang 88, sđd).

Bài cùng tác giả : Huyền thoại về bàn chân Giao Chỉ Giả thuyết con Rồng cháu Tiên Giả thuyết con Rồng cháu Tiên được triển khai dựa trên huyền sử được ghi lại trong sách Lĩnh Nam Chích Quái và Đại Việt sử ký toàn thư.

Theo huyền sử, thì người Việt có nguồn gốc tại hồ Động Đình, là hậu duệ của Rồng (Lạc Long) và cháu của Tiên (bà Vụ Tiên), do đó được coi là con Rồng cháu Tiên. Sau người Việt từ đây đã di cư về Việt Nam, để thành lập nên nước Văn Lang.

Đây là giả thuyết gây tranh cãi nhiều nhất trong số các giả thuyết được chúng tôi liệt kê, bởi nó chỉ dựa trên những gì huyền sử đã ghi lại, sách Lĩnh Nam Chích Quái cũng không phải sách chính thống, nên nhiều người đã cho rằng nó có độ tin cậy không cao, chính sử từ sách Đại Việt sử ký toàn thư sau đó cũng đã ghi lại, nhưng cũng tham khảo từ sách Lĩnh Nam Chích Quái.

Thêm nữa truyện có nhiều yếu tố truyền thuyết phi thực tế, nên nhiều người vì đó đã tỏ ý hoài nghi về nguồn gốc này của dân tộc Việt, cho rằng không đáng tin cậy, và phủ nhận hoàn toàn. Thời kỳ Hồng Bàng cũng có nhắc tới giai đoạn Hùng Vương, với con số 18 đời. Việc 18 đời Hùng Vương chia đều trong 2622 năm kể từ khởi nguyên là năm 2879 cho tới thời điểm sụp đổ của triều Hùng Vương là vào 258 TCN, có nghĩa mỗi triều vua trị vì xấp xỉ 145 năm, một con số không tưởng.

Chính vì sự tập trung vào ý niệm thực tế của con số 18 đời mà nhiều người cũng đã không chấp nhận cả giai đoạn Hùng Vương.

Tác giả Lược sử tộc Việt. Trích từ bài viết Khảo cứu về nguồn gốc dân tộc Việt Nam.

Donate Box
Donate

Donate cho tác giả

© Bản quyền 2021, VIET HISTORY