NGƯỜI QUÂN TỬ VÀ KẺ CHĂN TRÂU KHÁC NHAU ĐIỀU GÌ?

NGƯỜI QUÂN TỬ VÀ KẺ CHĂN TRÂU KHÁC NHAU ĐIỀU GÌ?
DocumentObject.png

Xin quyền tác giả

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Enim integer varius faucibus tellus.

Gửi yêu cầu

NGƯỜI QUÂN TỬ VÀ KẺ CHĂN TRÂU KHÁC NHAU ĐIỀU GÌ?

Một lần vào chập tối khi Đào Duy Từ chăn trâu về thì thấy trong nhà phú hộ có nhiều người đang bình văn bàn chữ nghĩa. Thấy khách khứa bàn chuyện rôm rả, Duy Từ đến gần thì bị chủ nhà mắng rằng: “Kẻ chăn trâu kia! Hạng tiểu nhân biết gì mà dám đứng nhìn các quan khách đây là những bậc danh Nho?”

Đào Duy Từ cười đáp rằng: “Nho cũng có hạng '‘nho quân tử’', hạng ‘nho tiểu nhân’. Chăn trâu cũng có kẻ "chăn trâu anh hùng", kẻ "chăn trâu tôi tớ", cao thấp không giống nhau, hiền ngu không là một! Còn kẻ tiểu nhân tôi chỉ đứng nhìn, có xâm phạm gì đến cái phú quý, sang trọng của các vị, mà chủ nhân lại mắng đuổi?”Khách khứa thấy kẻ chăn trâu mà lại nói lý liền nói rằng: “Vậy nhà người bảo ai là ‘nho quân tử’, ai là ‘nho tiểu nhân’ hả?”

Đào Duy Từ liền đáp liền một mạch:“Nho quân tử thì phải thông hiểu tam tài. Ở nhà lo giữ đạo cha con, anh em và vợ chồng. Khi ra giúp việc cho nước nhà phải biết tìm mưu lược để giữ yên lòng dân và cứu chỗ hiểm, phò chỗ nguy, bày binh bố trận, phải lập công danh sự nghiệp, để tiếng thơm lại cho mai sau, đời đời còn rạng rỡ, ngàn năm không phai mờ.Còn như Nho tiểu nhân, tài học nhiều lắm cũng ở mức tầm chương trích cú, chỉ muốn thong dong nơi bút mực văn chương để cầu danh lợi, mượn Nho để cưỡi gió giỡn trăng, coi thường những kẻ hào kiệt ở đời.”

Khách nhà Nho nghe nói thì cả kinh, bèn hỏi tiếp: “Thế nào là kẻ chăn trâu anh hùng, thế nào là kẻ chăn trâu chỉ đáng phận tôi tớ, ngươi thử nói tiếp cho rõ ràng xem?”

Đào Duy Từ lại mỉm cười rồi nói:“Kẻ chăn trâu anh hùng thì như Ninh Thích phục hưng được nước Tề, Điền Đan dùng kế hỏa công mà thu phục những thành trì bị người nước Yên chiếm cứ, Hứa Do dắt trâu ra khe uống nước mà cũng biết được lẽ hưng vong và thịnh loạn, Bách Lý Hề đi chăn dê vùng miền trung nước Tần mà cũng nắm vững sự thịnh suy, bĩ thái…

Còn như kẻ chăn trâu chỉ đáng phận tôi tớ thì chỉ biết đói thì ăn, no thì bỏ, ngày bỏ mặc trâu để đi ăn trộm quả, đêm ngủ say mà quên cả việc bỏ rơm cho trâu bò ăn thêm. Bọn ấy chỉ biết thân mình, dầm mưa dãi gió, ra không biết kính sợ quỷ thần, vào không biết làm gì cho mẹ cha nhờ cậy, lêu lổng chơi bời vô độ, khi vui thì mặc sức reo hò múa hát, khi giận thì chẳng kể ruột thịt thân sơ, làm xấu cả cha anh, gieo oán hờn cho làng xóm. Bọn ấy chẳng cần hỏi tới làm gì.”

___________________________

Góp lời bình:

Người được xem là giỏi dù có đọc trăm cuốn sách, xem trăm tài liệu cũng là để nạp cái chữ vào người rồi đem ra áp dụng hòng tạo ra giá trị cho bản thân, đóng góp cho sự phát triển chung của cái cộng đồng xã hội mà mình đang tham gia vào.

Người có tri thức thì phải biết đem tri thức ra để giúp đời, chứ không phải để tự mình ngẫm rồi tự đắc mình giỏi. Có phải như cái bọn hủ nho giáo điều ngày xưa, thuộc được sách thánh hiền thì tự cho mình giỏi, suốt ngày chỉ biết ngồi một chỗ tầm chương trích cú, ngâm thơ luận văn, tụ tập thành bầy nhóm rồi tự khen nhau. Kiến thức dẫu có lắm cũng chẳng giúp được mình chứ nói gì đến giúp đời.

Lại nói thêm về việc tìm hiểu lịch sử: Học sử là để biết chuyện ngày xưa rồi hiểu chuyện ngày nay, còn có thể đoán được chuyện ngày sau. Kiến thức gì thì cũng phải đem ra mà áp dụng được để nó không bị mai một với thời gian. Dù là sách tốt chữ hay, công trình nghiên cứu đồ sộ nhưng nếu không được đem ra ứng dụng phục vụ cho cuộc sống thì cũng chỉ là một đống giấy mực vô nghĩa, nằm phủi bụi trong 1 gốc nào đấy rồi dần dần bị quên lãng bởi thời gian.

Vậy nên, người giỏi hay người dở, quân tử hay kẻ chăn trâu thì sự khác biệt là ở chỗ có tạo ra được giá trị gì cho đời, lập được công danh sự nghiệp cho bản thân, mang lại giàu sang phú quý cho gia đình dòng tộc. Ai cũng có cái tôi riêng của mình nên dễ gì tự biết rằng trình độ của mình ở đâu, nên cứ ngồi một chỗ mà giương oai tự đắc thì đó chỉ là ếch ngồi giếng sâu, không hiểu mình và cũng không hiểu đời, không phải là người giỏi vậy!

Donate Box
Donate

Donate cho tác giả

Gửi bình luận
Xem tất cả 0 bình luận

Tất cả bình luận

    © Bản quyền 2021, VIET HISTORY