VIỆT SỬ GIAI THOẠI

Người kể chuyện Sử

Đại Nội Huế là Tử Cấm Thành quy mô lớn nhất lịch sử Việt Nam

Chia sẻ với bạn bè :

Đại Nội Huế là một công trình lớn bao gồm hai công trình khác là Hoàng Thành và Tử Cấm Thành với diện tích hơn 500ha. Đây chính là công trình biểu tượng uy quyền của chế độ trung ương tập quyền nhà Nguyễn, tất cả được bố trí đăng đối trên trục dọc xuyên suốt từ mặt Nam ra mặt Bắc.  Trải qua hàng trăm năm trầm mặc và tôn nghiêm trên mảnh đất Thần Kinh, Đại Nội vẫn giữ nguyên giá trị kiến trúc về nghệ thuật và lịch sử.

Từ thế kỷ XVI, do biến động lịch sử của dân tộc, nên trong nhiều cộng đồng người Việt, người Chăm và các dân tộc khác đã diễn ra một làn sóng di dân liên tục mà tiêu biểu là cuộc “Nam tiến” lớn nhất do chúa Nguyễn Hoàng vào trấn thủ trên đất Thuận Hoá năm 1558. Trên nền tảng vật chất và tinh thần đã được hình thành ở Huế từ đầu thế kỷ XIV, các chúa Nguyễn (thế kỷ XVI-XVIII), triều đại Tây Sơn (cuối thế kỷ XVIII) và các vua Nguyễn (1802-1945) đã tiếp tục phát huy và gây dựng ở đây một tài sản văn hoá vô giá. Tiêu biểu nhất là Quần thể di tích Cố đô Huế đã được ghi vào danh mục Di sản Văn hoá Thế giới của UNESCO.

Bao quanh là hệ thống thành quách lưu giữ tinh hoa kiến trúc của phương Đông kết hợp phương Tây. Hoàng Thành có mặt bằng gần vuông, xây bằng gạch, cao 4m, dày 1m, xung quang có hào bảo vệ, có 4 cửa ra vào chính: Ngọ Môn (cửa chính) nằm ở phía Nam, Cửa Hiển Nhơn nằm ở phía Đông, Cửa Chương Đức nằm ở phía Tây, Cửa Hòa Bình nằm ở phía Bắc. Các cầu và hồ được đào xung quanh phía ngoài thành đều có tên Kim Thủy. 

Hệ thống Đại Nội Huế

Hệ thống kiến trúc biểu thị cho quyền uy của chế độ trung ương tập quyền nhà Nguyễn là ba tòa thành: Kinh thành Huế, Hoàng thành Huế, Tử cấm thành Huế lồng vào nhau được bố trí đăng đối trên một trục dọc xuyên suốt từ mặt Nam ra mặt Bắc. 

Hệ thống thành quách ở đây là một mẫu mực của sự kết hợp hài hòa nhuần nhuyễn giữa tinh hoa kiến trúc Đông và Tây, được đặt trong một khung cảnh thiên nhiên kỳ tú với nhiều yếu tố biểu tượng sẵn có tự nhiên đến mức người ta mặc nhiên xem đó là những bộ phận của Kinh thành Huế – đó là núi Ngự Bình, dòng Hương Giang, cồn Giã Viên, cồn Bộc Thanh…

Ðại Nội, bao gồm Hoàng Thành và Tử Cấm Thành, có hơn 100 công trình kiến trúc đẹp ở nhiều khu vực khác nhau với các chức năng khác nhau. Hoàng Thành được xây dựng năm 1804, nhưng để hoàn chỉnh toàn bộ hệ thống cung điện với khoảng hơn 100 công trình thì phải đến thời vua Minh Mạng vào năm 1833, mọi việc mới được hoàn tất.

Ngọ Môn

Hoàng thành giới hạn bởi một vòng tường thành gần vuông với mỗi chiều xấp xỉ 600m, có 4 cổng ra vào với cửa chính (phía Nam) là Ngọ Môn, phía Đông có cửa Hiển Nhơn, phía Tây có cửa Chương Đức, phía Bắc có cửa Hòa Bình. Trong đó, độc đáo nhất và thường được lấy làm biểu tượng của Cố đô là Ngọ Môn, khu vực hành chính tối cao của triều đình nhà Nguyễn. Các cầu và hồ được đào chung quanh phía ngoài thành đều có tên Kim Thủy. Những khu vực trọng yếu của Hoàng Thành bao gồm: Khu vực phòng vệ, Khu vực cử hành đại lễ, Khu vực miếu thờ, Khu vực dành cho bà nội và mẹ vua, Khu vực dành cho các hoàng tử học tập, giải trí… Ngoài ra, còn có kho tàng (Phủ Nội Vụ) và các xưởng chế tạo đồ dùng cho hoàng gia.

Khu vực quan trọng và rộng lớn nhất là Tử Cấm Thành xây dựng gần vuông, mỗi cạnh trên dưới 300m, vòng tường chung quanh cao 3,5m. Trong khu vực này có gần 50 công trình kiến trúc, gồm một vòng tường thành bao quanh khu vực các cung điện như điện Cần Chánh (nơi vua tổ chức lễ Thường triều), điện Càn Thành (chỗ ở của vua), cung Khôn Thái (chỗ ở của Hoàng Quý Phi), lầu Kiến Trung (từng là nơi ở của vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương), nhà đọc sách và các công trình khác phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của nhà vua và gia đình như Thượng Thiện Đường (nơi phục vụ ăn uống), Duyệt Thị Đường (nhà hát hoàng cung)…

Mặc dù có rất nhiều công trình lớn nhỏ được xây dựng trong khu vực Hoàng Thành nhưng tất cả đều được đặt giữa thiên nhiên với các hồ lớn nhỏ, vườn hoa, cầu đá, các hòn đảo và các loại cây lưu niên tỏa bóng mát quanh năm. 

Tuy quy mô của mỗi công trình có khác nhau, nhưng về tổng thể, các cung điện ở đây đều làm theo kiểu “trùng lương trùng thiềm”, hay còn gọi là “trùng thiềm điệp ốc” – kiểu nhà kép hai mái trên một nền, đặt trên nền đá cao, vỉa ốp đá Thanh, nền lát gạch Bát Tràng có tráng men xanh hoặc vàng, mái cũng được lợp bằng một loại ngói đặc biệt hình ống có tráng men thường gọi là ngói thanh lưu ly (nếu có màu xanh) hoặc hoàng lưu ly (nếu có màu vàng). Các cột được sơn thếp theo mô típ long-vân (rồng-mây). Nội thất cung điện thường được trang trí theo cùng một phong cách nhất thi nhất họa (một bài thơ kèm một bức tranh) với rất nhiều thơ bằng chữ Hán và các mảng chạm khắc trên gỗ theo đề tài bát bửu, hay theo đề tài tứ thời.

Hoàng Thành và toàn bộ hệ thống cung điện bên trong là khu vực cực kỳ trọng yếu, được phân bố chặt chẽ theo từng khu vực, tuân thủ nguyên tắc (tính từ trong ra): “tả nam hữu nữ”, “tả văn hữu võ”. Ngay cả trong các miếu thờ cũng có sự sắp xếp theo thứ tự “tả chiêu hữu mục” (bên trái trước, bên phải sau, lần lượt theo thời gian). 

Cửu đỉnh

Các công trình tiêu biểu của Tử Cấm Thành

1. Ngọ Môn

Ngọ Môn là cổng chính nằm ở phía nam của Hoàng Thành. Ngọ Môn gồm hai thành phần chính: Đài – Cổng và Lầu Ngũ Phụng. Ngọ Môn là chiếc cổng xây mặt về hướng Ngọ – Hướng Nam là hướng quy định cho các bậc Vua Chúa. 

dai-noi-02

Đi vào phía trong cổng Ngọ Môn chính là cầu Trung Đạo bắc qua hồ Thái Dịch đến điện Thái hóa và sân Đại Triều Nghi. Điện Thái Hòa và sân Đại Triều Nghi được sử dụng cho các buổi Triều Nghi như lễ Đăng Quang, sinh nhật Vua, đón tiếp Sứ Thần và các buổi Đại Triều tổ chức 2 lần hàng tháng. Điện Thái Hòa được xem là trung tâm quyền lực của Việt Nam thời phong kiến bấy giờ.

dai-noi-01

2.Tử Cấm Thành

Tử Cấm Thành là một trong những khu vực quan trọng và quan trọng nhất của Đại Nội. Tử Cấm Thành nằm trên cùng một trục Bắc – Nam với Hoàng Thành và Kinh Thành, gồm một vòng tường thành bao quanh các khu vực cung điện như điện Cần Chánh (nơi vua tổ chức lễ Thường triều), điện Càn Thành (chỗ ở của vua), cung Khôn Thái (chỗ ở của Hoàng Quý Phi), lầu Kiến Trung (từng là nơi ở của Vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương),….

dai-noi-04

3. Hưng Miếu

Hưng Miếu (tức Hưng Tổ Miếu) – nơi thờ ông Nguyễn Phúc Côn, thân sinh của vua Gia Long. Lúc sinh thời ông không ở ngôi chúa nhưng vẫn được truy tôn miếu hiệu là Hưng Tổ Hiếu Khang Hoàng Đế. Miếu được xây dựng và năm Gia Long 3 (1804) ở góc Tây Nam Hoàng Thành. 

dai-noi-06

4. Thế Miếu

Thế Miếu hay còn được gọi với tên khác là Thế Tổ Miếu, tọa lạc tại góc Tây Nam bên trong Hoàng Thành, nơi thờ các vị Vua triều Nguyễn và cũng là nơi triều đình đến cũng tế các vị Vua quá cố, nội giới trong triều. 

dai-noi-07

5. Cung Diên Thọ

Cung Diên Thọ được xây dựng vào năm 1803 ở phía Tây Bắc trong Hoàng Thành, dùng làm nơi ở và sinh hoạt hàng ngày của Hoàng Thái Hậu. Cung Diên Thọ với ý nghĩa mong muốn kéo dài tuổi thọ, kéo dài sự sống. 

dai-noi-08

6. Hiểm Lâm Các

Hiển Lâm Các nằm trong khu vực Miếu Thờ Hoàng Thành Huế, được xây dựng vào năm 1821. Cao 17 mét là công trình cao nhất trong hoàng thành, là đài kỷ niệm ghi nhớ công tích các Vua triều Nguyễn và các đại thần có công lớn trong triều đại. 

dai-noi-03

Cửu Đỉnh là 9 cái đỉnh bằng Đồng đặt ở trước Hiền Lâm đối diện Thế Miếu, được đúc ở Huế cuối năm 1835, mang ý nghĩa biểu tượng cho sự giàu đẹp, thống nhất của đất nước và ước mơ triều đại vững bền. Mỗi đỉnh có khắc một tên riêng được lấy từ Miếu hiệu mang biểu tượng của vị vua đó. Cao đỉnh: Vua Gia Long, Nhân Đỉnh: Minh Mạng, Chương Đỉnh: Vua Thiệu Trị, Anh Đỉnh: Vua Tự Đức, Nghị Đỉnh: Vua Kiến Phúc, Thuần Đỉnh: Vua Đồng Khánh, Tuyên Đỉnh: Vua Khải Định. Dũ Đỉnh và Huyền Đỉnh chưa tượng trưng cho ông vua nào.

7.Tả Vu và Hữu Vu

Tả Vu và Hữu Vu, xây dựng đầu thế kỷ 19 và trung tu vào năm 1899, Tả Vu là nơi dành cho các quan Văn, Hữu Vu cho quan Võ là nơi các quan chuẩn bị ghi thức trước khi thiết triều, nơi làm việc của Cơ Mật Viện, nơi tổ chức thi Đình và Yến Tiệc.

dai-noi-10

8. Thái Bình Lâu

Thái Bình Lâu nằm ở bên trong Tử Cấm Thành, nơi đây được nhà Vua dùng để nghỉ ngơi lúc rảnh rỗi, đọc sách, viết văn hay làm thơ thư giãn. Thái Bình Lâu được xây dựng và năm 1919 do Vua Khải Định khởi công và hoàn thành năm 1921. 

dai-noi-11

9. Duyệt Thị Đường

Duyệt Thị Đường được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 7 (1826) nằm bên trong Tử Cấm Thành là sân khấu chính làm nơi biểu diễn ca hát dành cho Vua, các bà Hoàng, cung tần mỹ nữ và các quan của triều đình. 

dai-noi-12

Chính vì vẻ đẹp về kiến trúc cũng như giá trị lịch sử lâu đời nên Đại Nội  được xem là biểu tượng du lịch Huế. Du khách trong nước và nước ngoài khi đặt chân đến Huế đều ghé tham quan Đại Nội Huế, tìm hiểu những giá trị lịch sử, nét sinh hoạt truyền thống của các vị vua triều Nguyễn thời xưa.  


Copyright © All rights reserved. | Việt Sử Giai Thoại by VIỆT SỬ MEDIA.