VIỆT SỬ GIAI THOẠI

Người kể chuyện Sử

Nguồn gốc của Tết Nguyên Đán là xuất phát từ nước Việt ta

Chia sẻ với bạn bè :

Dành cho mấy bạn vẫn lầm tưởng tết Việt là do ảnh hưởng và du nhập từ Trung Quốc. Bài viết này khẳng định rằng : Nguồn gốc của Tết Nguyên Đán là xuất phát từ nước Việt ta

Tết Nguyên đán – Đó là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới, giữa một chu kỳ vận hành của đất trời, vạn vật cỏ cây.

Đó là khao khát sự trường tồn cuộc sống, sự hài hòa Thiên – Địa – Nhân, sự gắn kết trong cộng đồng, gia tộc và gia đình. Tết Nguyên đán còn là dịp để hướng về cội nguồn.

Nguồn gốc Tết Nguyên Đán là từ Việt Nam

Nguồn gốc của Tết Nguyên Đán là xuất phát từ nước Việt ta
Nguồn gốc của Tết Nguyên Đán là xuất phát từ nước Việt ta

Chúng ta thường nhầm lẫn cho rằng, Tết Nguyên đán có nguồn gốc xuất phát từ Trung Quốc, thông qua quá trình đô hộ 1000 năm Bắc thuộc, nhân dân ta đã du nhập phong tục này của người Hoa Hạ (?!).

Từ đó, mà quên mất rằng, trước khi chịu sự đô hộ của phong kiến phương Bắc, người Việt ta đã có một nền văn minh sơ khai rực rỡ ở buổi đầu bình minh dựng nước.

Nhà nước Văn lang – Âu Lạc thời Hùng Vương, An Dương Vương đã hình thành nên những phong tục, tập quán của người Việt, trong đó có tục “ăn Tết” trong những ngày đầu năm mới.

Nguyên nghĩa của “Tết” chính là “Tiết”. Văn hóa Việt thuộc văn minh nông nghiệp lúa nước, do nhu cầu canh tác nông nghiệp đã “phân chia” thời gian trong một năm thành 24 tiết khác nhau (ứng với mỗi tiết này có một thời khắc gọi là “giao thời”).

Trong đó, tiết quan trọng nhất là tiết khởi đầu của một chu kỳ canh tác, gieo trồng – tức Tiết Nguyên đán, sau này được biết đến là Tết Nguyên đán.

Thông qua câu chuyện sự tích “Bánh chưng bánh dày” biểu trưng cho quan niệm “Trời tròn – Đất vuông” của cư dân người Việt làm nông nghiệp; đã chứng minh Tết Nguyên Đán có nguồn gốc từ Việt Nam chúng ta, trước cả thời Tam Hoàng Ngũ Đế bên Trung Hoa.

Khổng Tử – Nhà tư tưởng, nhà triết học, nhà giáo dục, nhà chính trị nổi tiếng người Trung Hoa, trong sách Kinh Lễ có viết: “Ta không biết Tết là gì, nghe đâu đó là tên của một ngày lễ hội lớn của bọn nguời Man, họ nhảy múa như điên, uống rượu và ăn chơi vào những ngày đó”.

Sách Giao Chỉ Chí cũng có đoạn viết “Bọn người Giao Quận thường tập trung lại từng phường hội nhảy múa hát ca, ăn uống chơi bời trong nhiều ngày để vui mừng một mùa cấy trồng mới,không những chỉ có dân làm nông mà tất cả người nhà của Quan lang, Chúa động cũng đều tham gia lễ hội này”

Điều đó càng khẳng định, Tết Nguyên đán có nguồn gốc từ Việt Nam, sau đó được người Hoa du nhập và phát triển như ngày nay.

Xem thêm : Vua Chúa chốn Cung đình ăn Tết ra sao ?

Ý nghĩa dân tộc trong ngày Tết Việt Nam

Tết Nguyên Đán, theo nghĩa chữ Hán thì có thể hiểu “Tết” chính là “tiết”, “Nguyên Đán” có thể hiểu “Nguyên” có nghĩa là sự khởi đầu hay sơ khai và“Đán” là buổi sáng sớm.

Khác với người dân Trung Quốc Tết Nguyên đán bắt đầu từ ngày 8 tháng 12 âm lịch đến ngày 15 tháng giêng âm lịch; thì người Việt Nam Tết Nguyên đán hàng năm thường kéo dài trong khoảng 7 đến 8 ngày cuối năm cũ và 7 ngày đầu năm mới (23 tháng Chạp đến hết ngày 7 tháng Giêng).

Người Việt Nam có tục hằng năm mỗi khi Tết đến, dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu đều mong được trở về sum họp dưới mái ấm gia đình trong 3 ngày Tết, được khấn vái trước bàn thờ tổ tiên, thăm lại ngôi nhà thờ, ngôi mộ, giếng nước, mảnh sân nhà,… được sống lại với những kỷ niệm đầy ắp yêu thương của tuổi thơ yêu dấu.

“Về quê ăn Tết”, đó không phải là một khái niệm thông thường đi hay về, mà là một cuộc hành hương về với cội nguồn, nơi chôn rau cắt rốn.

Tết cũng là ngày đoàn tụ với cả những người đã mất. Từ bữa cơm tối đêm 30, trước giao thừa, các gia đình đã thắp hương mời hương linh ông bà và tổ tiên và những người thân đã qua đời về ăn cơm, vui Tết với con cháu (cúng gia tiên).

Trên bàn thờ gia tiên những mâm ngũ quả, mâm cỗ với nhiều món ngon…thể hiện tấm lòng của con, cháu kính dâng lên những người đã khuất.

Tết là ngày đầu tiên trong năm mới, mọi người có cơ hội ngồi ôn lại việc cũ và “làm mới” mọi việc.

Đây cũng là dịp mọi người làm mới lại về phần tình cảm và tinh thần để mối liên hệ với người thân được gắn bó hơn, tinh thần thoải mái, tươi vui hơn…

Tác giả Manh Nguyen. Từ Sử Quán Cổ Phong.

Bổ sung :

Về Câu nói của Khổng Tử và Tết Việt. Việt Sử Giai Thoại xin được bổ sung bài viết sau đây từ page Lược Sử Tộc Việt để bạn đọc có thêm thông tin
Xin lưu ý, Cả 2 bài viết này đều nhấn mạnh ý nghĩa rằng, nguồn gốc Tết là của văn hoá phương Nam :

“Ta không biết Tết là gì, nghe đâu đó là tên của một ngày lễ hội lớn của bọn người Man, họ nhảy múa như điên, uống ruợu và ăn chơi vào những ngày đó. Họ gọi tên cho ngày đó là “TẾ SẠ”.“

Câu trích dẫn này được sử dụng khá phổ biến để chứng minh nguồn gốc Việt của Tết, ad không nghi ngờ gì về việc Tết là ngày lễ do người Việt tạo nên, nhưng ad không chắc chắn về câu trích dẫn này, nên đã thử khảo lại xem ý nghĩa chính xác của câu nói đó trong Kinh Lễ là gì, thì mới nhận thấy là một sự nhầm lẫn không nhỏ trong cách dịch của người dịch câu này đầu tiên.

Nguyên bản của nó trong Kinh Lễ là như thế này:

子貢觀於蜡。孔子曰:「賜也樂乎?」對曰:「一國之人皆若狂,賜未知其樂也!」子曰:「百日之蜡,一日之澤,非爾所知也。張而不弛,文武弗能也;弛而不張,文武弗為也。一張一弛,文武之道也

[Nguồn: Kinh Lễ, Thiên: Tạp Ký Hạ, https://ctext.org/liji/za-ji-ii | đoạn 125]

Dịch tạm: “Tử Cống hỏi về lễ tất niên. Khổng Tử nói: ta có vui thích không? Người trong nước nhảy múa như điên. Ta chưa biết nó vui thế nào. 100 ngày lao động được hưởng ân trạch vào 1 ngày vào lễ tất niên ấy. Người không biết đâu.

Nó không nói về Tết Việt phía Nam, mà là một ngày lễ của vùng Hoa Bắc, các nhà Chu Tần đều tổ chức. Không hề đề cập tới ngày Tết của phương Nam. Như vậy câu trích dẫn kia là không chính xác.

Nguồn gốc của ngày Tết âm lịch từ văn hóa nông nghiệp phương Nam, không cần tới câu trích dẫn này cũng đã rõ ràng, đó là một ngày lễ mừng mùa vụ, chào đón sự chuyển đổi đất trời, người Việt đã ăn mừng ngày Tết từ rất lâu đời, có thể trước cả thời văn hóa Lương Chử, Thạch Gia Hà 5000 năm trước, tới đời Hùng Vương thứ 6 thì bánh chưng, bánh dày được phát minh bởi Lang Liêu, và từ đó đi vào đời sống của người Việt, gắn chặt với phong tục ngày Tết của người Việt xưa, cùng với những phong tục đã gắn bó từ lâu đời như thờ cúng gia tiên. Lịch âm là của người Việt sáng tạo dựa trên nền văn minh lúa nước, cần thiết tới lịch, thiên văn để tổ chức việc trồng lúa, đó là những cơ sở để khẳng định được Tết là của người Việt. Người Mường cũng ăn Tết đầu năm vào mùa xuân, và cũng có bộ lịch của riêng mình. Bên cạnh đó chúng ta có thể nhìn nhận từ các dân tộc khắp miền Đông Nam Á, rất nhiều dân tộc có cùng cách gọi Tết như người Việt:

Mường: Thết
Nùng: Tết.
Thái: Thêts
Zhuang: Xit / Sit
Chàm: Tít
Mon: Kteh
Khmer: Chêtr
India: Chêtr
Nepal: Teej
Mustang: Tidj / Tidji
Munda: Teej

Tết âm lịch là của cư dân nông nghiệp lúa nước mừng vụ mùa mới, năm mới vào đầu xuân, từ đó truyền sang văn hóa Hán, chứ không phải ở chiều ngược lại. Vấn đề nguồn gốc của Tết đã rõ ràng, chúng ta không cần thiết phải sử dụng tới những trích dẫn không chính xác để chứng minh nguồn gốc Tết Việt. Việc lan truyền những trích dẫn không chính xác như thế này gây hại nhiều hơn là lợi tới việc nghiên cứu và tìm hiểu về văn hóa cổ của dân tộc, chúng ta cần cẩn trọng hơn, tránh chủ quan cá nhân trong việc dịch và chia sẻ các vấn đề về cội nguồn dân tộc.

Bài viết từ Lược Sử Tộc Việt. Link gốc : http://bit.ly/37tijoE


Copyright © All rights reserved. | Việt Sử Giai Thoại by VIỆT SỬ MEDIA.